1

Geef burgers meer regionale zeggenschap

– Dirk de Hoog – Moet het bestuur van Nederland op de schop? Daar wordt al een halve eeuw over gesproken zonder dat er werkelijk veel is veranderd. Een nieuwe commissie gaat zich nu buigen over dit vraagstuk. Alleen zijn kleine gemeentes samengevoegd tot grotere eenheden. Gaat er dit keer echt wat gebeuren?

(Zie artikel Max van Weezel. www.vn.nl/weer-commissie-democratie-gaat-vernieuwen/)

De Eerste Kamer heeft onlangs besloten een staatscommissie in te stellen om het functioneren van het parlementaire stelsel onder de loep te nemen. Nederland dreigt namelijk onbestuurbaar te worden door de fragmentarisering van het partij politieke stelsel. Geen enkele regering haalt nog een meerderheid in het parlement. Kiesdrempel? Districtenstelsel? Gekozen premier? Opheffen van de Eerste Kamer?

Ik wil de commissie voorstellen heel Nederland grondig op de schop te nemen: deel het land op in 25 regio’s.

Een van de problemen van de democratie is namelijk dat de nationale overheid steeds minder taken krijgt. Enerzijds verschuiven verantwoordelijkheden richting Europa en anderzijds naar gemeentes, zoals zorg, onderwijs en welzijn.

Veel decentrale taken zijn daarnaast ondergebracht in onduidelijke samenwerkingsverbanden waardoor veel burgers ook op lokaal niveau een gevoel van onmacht hebben. Wie gaat er over het openbaar vervoer bijvoorbeeld? Gekozen regionale besturen met echte bevoegdheden kunnen de democratische leegte op dit schaalniveau opvullen. Bovendien hebben regio’s meer identiteit dan een provincie of laat staan heel Nederland.

Door zo’n herindeling wordt het bestuur een stuk eenvoudiger. Hef bestaande provincies en gemeentes op en breng zo veel mogelijk taken onder bij de regio’s. Die regio’s bestaan nu al in verschillende vormen zoals de 25 veiligheidsregio’s waarin politie, brandweer en GGD samenwerken. Daar kunnen de waterschappen in opgaan. Binnen de regio’s komen gekozen wijk- en gemeenteraden, die daadwerkelijk wat te vertellen hebben over lokale problemen. De nationale overheid krijgt dan naast de wetgevende taak en het heffen van belasting een toezichthoudende rol op de regio’s.

Misschien is het dan een idee dat de burgers van iedere regio drie leden voor de Eerste Kamer kiezen. Hebben we gelijk een soort districtenstelsel, wat veel mensen willen.

Mijn idee is dat burgers zich meer betrokken voelen bij de eigen omgeving dan bij Den Haag. En meer regionale democratie is een welkome aanvulling op het nog abstractere Europa. Bedenk dat nationale staten ook maar een historisch product zijn. De geschiedenis zorgt voor verandering. Laten we open naar de toekomst kijken in plaats van lapmiddelen bedenken voor een verouderd systeem.